Chính trị - Kinh tế

Đọc lại bài “Dân vận” của Bác 15-10-1949
Ngày đăng 10/09/2019 | 16:56

Năm ấy dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ đứng đầu là Bác Hồ, toàn quân toàn dân ta đã kết thúc thắng lợi quãng đường 4 năm đầu tiên cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược. Ngày 15-10-1949, Bác viết bài “Dân vận” gửi cán bộ đảng viên cả nước.

Đọc lại bài “Dân vận” của Người, về những điều đang diễn ra hiện nay trên đất nước ta với lời dạy tâm huyết của Người. 
Từng câu từng lời như Bác đang nói với chúng ta:
“Nước ta là nước dân chủ
Bao nhiêu lợi ích đều vì dân
Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân
Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân
Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra
Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên
Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân” Từ luận điểm đó, Bác đặt ra vấn đề đối với người cán bộ cách mạng, dù bất cứ ai nhất thiết phải làm dân vận, phải xem trọng dân vận. Cuối bài, Bác viết hai câu dứt khoát: “ Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.
“Việc gì cũng kém” suy ra là thất bại, là sẽ không còn gì nữa; “Việc gì cũng thành công” cũng có nghĩa dân vận tốt là yếu tố thành công của cách mạng. Dân vận là vấn đề chiến lược của Đảng, là phương thức vận động, tồn tại phát triển của Đảng. “Dân vận kém” và “Dân vận khéo” quyết định đến vận mệnh mất còn của chế độ và của Đảng. Lời Bác năm xưa,giờ thật sự là một lời cảnh báo nghiêm khắc đối với chúng ta. Trong bài “Lòng dân” trên Báo Xuân Dân Vận năm Bính Tuất 2006 (của Ban Dân vận Trung ương), cũng trên cơ sở những luận điểm đó có nêu vấn đề “phải chăng, một thước đo cơ bản hiệu quả của công tác dân vận chính là lòng dân, lòng tin của dân đối với chế độ; đối với Đảng, các cơ quan chính quyền các cấp, các tổ chức đoàn thể chính trị-xã hội; đối với đảng viên, cán bộ, viên chức gắn với thái độ, năng lực hành xử công việc, với phẩm chất đạo đức cá nhân”, chứ không phải chủ yếu là những thành tích, những con số vượt chỉ tiêu này nọ. 
         Nhân lễ kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống công tác dân vận của Đảng tại TPHCM, đồng chí Nguyễn Hoài Bão, Phó Trưởng Ban Dân vận Trung ương có kể một câu chuyện của người xưa, khá lý thú :
       “Khi thầy Tăng Tử hỏi Khổng Tử:
        - Về giữ chính sự của một nước phải làm gì?
         Khổng Tử đáp: Muốn giải quyết tốt chính sự phải có 3 điều kiện: “sung túc lương thực, quân lực dồi dào, được trăm họ tin cậy”.
         - Nếu phải bỏ một?
          Đáp:
        - Quân lực.
        - Nếu phải bỏ hai? 
        Đáp:
        - Lương thực.
        - Sao không bỏ điều ba? 
        Đáp: 
        - Có trăm họ tin cậy sẽ có hai điều trên. Mất lòng tin trăm họ sẽ mất hai điều trên” (Suy ra mất tất cả).
          Ngụ ý câu chuyện này trong ngày kỷ niệm để đưa ra một bài học về quan hệ lòng dân với vận mệnh cơ đồ sự nghiệp? 
         Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có rất nhiều cố gắng chăm sóc đời sống nhân dân. Đảng luôn luôn coi trọng việc đảm bảo và cải thiện đời sống nhân dân là trách nhiệm to lớn thường xuyên của mình.

        Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng có những chính sách, những việc làm chưa đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân; có những cơ sở, đơn vị chưa quan tâm đúng mức và chứ có biện pháp tích cực đảm bảo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Trong  khi ở nhiều nơi, đời sống nhân dân còn khó khăn, nhiều vấn đề thiết yếu của quần chúng chưa được đảm bảo, có nhưng cán bộ, đảng viên chỉ lo thu vén cá nhân, có người vô trách nhiệm với dân, vô cảm trước những khó khăn, đau khổ của quần chúng. Một số còn lợi dụng chức quyền để đục khoét, vơ vét của cải ủa Nhà nước, của tập thể, trở thành những con sâu mọt tệ hại của xã hội. Có lẽ đây là điều mất mát lớn nhất trong tình cảm của nhân dân, là điều người dân cảm thấy xót xa; quyền làm chủ của nhân dân ở nhiều nơi vi phạm, làm giảm lòng tin củ nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Nạn tham nhũng, quan liêu lãng phí đã thành quốc nạn - nay đang hoành hành từ cấp trung ương đến địa phương, cơ sở, phổ biến trong nhiều ngành...Ngoài các vụ tham ô hàng nghìn tỷ đồng, điều nhức nhối khác là nạn lấy đất của nông dân dưới nhiều hình thức diễn ra đó đây. Chạy chức, chạy trường, chạy án, bẻ cong công lý xử oan sai, lệch lạc. Chính sách của Đảng, Nhà nước đối với nông dân trong vấn đề giải tỏa đền bù, quy hoạch cũng có nhiều điểm chưa hợp lòng dân.

        Trong bài viết, Bác nêu một vấn đề mà gần như lúc nào cũng mang tính thời sự: “Ai làm công tác dân vận?”. Bác viết: “Tất cả cán bộ chính quyền, tất cả cán bộ đoàn thể và tất cả hội viên của các tổ chức nhân dân (Liên Việt, Việt Minh...) đều phải phụ trách dân vận”. Nghĩa là toàn hệ thống chính trị phải làm dân vận, Nghị quyết  TW 8 khóa VI sau này đã nâng lên thành quan điểm cơ bản. Phân tích rõ 2 vấn đề. Một là: tất cả cán bộ đảng viên, đoàn viên, hội viên, không trừ một ai, trong hệ thống chính trị đều phải phụ trách (làm) dân vận. (Đảng lúc bấy giờ không ra công khai, nên đảng viên được hiểu ngầm dưới danh nghĩa là cán bộ đoàn thể). Hai là: Bác không đặt vấn đề ai phụ trách chính, còn ai phụ, nhưng không phải vô tình hay ngẫu nhiên, Bác nêu cán bộ chính quyền trước tiên. Bởi lẽ cán bộ chính quyền, một trong những chủ thể không chú trọng làm công tác dân vận trong thực hiện chức năng quản lý kinh tế-xã hội của mình, hoặc quan liêu tham nhũng, gây phiền hà dân, hoặc ra nhiều chủ trương, chính sách không hợp lòng dân, thì cho dù đoàn thể ra sức làm dân vận tối ưu theo nhiệm vụ phương cách của mình, thì dân vận của toàn hệ thống chính trị vẫn không hiệu quả. Bác phê bình cán bộ ngày đó mà tưởng chừng như đối với chúng ta ngày nay: “Khuyết điểm to ở nhiều nơi là xem khinh việc dân vận. Cử ra một ban hoặc vài người mà thường cử những cán bộ kém rồi bỏ mặc họ. Vận được thì tốt, vận không được cũng mặc. Những cán bộ khác không trông nom, giúp đỡ, tự cho mình không có trách nhiệm dân vận. Đó là sai lầm rất to rất có hại”. Bác nêu: “Cán bộ chính quyền và cán bộ đoàn thể địa phương phải cùng nhau bàn tính kỹ càng cùng nhau chia công việc rõ rệt…”.“Trước nhất là phải tìm mọi cách giải thích cho mỗi một người dân hiểu rõ ràng: việc đó là lợi ích cho họ và nhiệm vụ của họ, họ phải hăng hái làm cho kỳ được. Điểm thứ hai là bất cứ việc gì đều phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành. Trong lúc thi hành phải theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc khuyến khích dân. Khi thi hành xong phải cùng với dân kiểm thảo lại công việc rút kinh nghiệm, phê bình khen thưởng”. Tôi nghĩ với những ý Bác nêu trên, ta có thể khái quát và đúc kết thành phương thức, phương châm tổng quát về công tác dân vận trong điều kiện Đảng cầm quyền: phương thức đó là sự phối hợp đồng bộ nhất quán giữa quản lý Nhà nước của chính quyền với công tác tuyên truyền vận động phong trào quần chúng của các đoàn thể chính trị nhằm thực hiện chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, đáp ứng lợi ích, quyền lợi của nhân dân theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra: Người phụ trách dân vận hay nói chung toàn thể cán bộ, đảng viên làm công tác dân vận đều phải theo lời Bác dạy: “ Óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm ”.

        70 năm trôi qua bài “Dân vận” của Bác vẫn mới, vẫn còn và mãi mãi còn nguyên giá trị đối với chúng ta trong sự nghiệp cách mạng xây dựng bảo vệ đất nước hôm nay. Trong giai đoạn hiện nay, công tác dân vận tiếp tục được đổi mới, chất lượng, hiệu quả ngày càng đi vào chiều sâu, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao, tăng cường mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng - Nhà nước với nhân dân, tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp: Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức, hành động về công tác dân vận của các tổ chức, cá nhân trong hệ thống chính trị, nhất là của các cấp ủy đảng, chính quyền và người đứng đầu các cấp; Tăng cường thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng liên quan đến công tác dân vận, cuộc sống của nhân dân; tăng cường công tác dân vận của các cơ quan nhà nước, chính quyền từ quận tới cơ sở , nhất là trong giải quyết các vấn đề liên quan đến người dân; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội theo hướng thiết thực, cụ thể, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước trong các tầng lớp nhân dân, trong đó có phong trào thi đua “Dân vận khéo”;                Phát huy dân chủ, nhất là vai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh.

         Bên cạnh những thành tích, công tác dân vận còn có những mặt hạn chế, yếu kém mà Đại hội XII đã chỉ ra. Đó là: việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quyết định của Đảng về công tác dân vận hiệu quả chưa cao; chưa đánh giá, dự báo kịp thời những diễn biến những tư tưởng nhân dân; chậm đổi mới nội dung, phương thức vận động, tập hợp quần chúng trong tình hình mới.                 Một số cấp ủy đảng, chính quyền chưa quan tâm đẩy đủ công tác dân vận, chư đầu tư thỏa đáng cho công tác dân vận, hoạt động của MTTQ và các đoàn thể chưa thật sự vào dân để xây dựng Đảng, chính quyền.

          Nguy cơ quan liêu cửa quyền, tham nhũng xa rời quần chúng nhân dân nhất là trong lĩnh vực các cơ quan công quyền, tính hình thức ngày một đậm nét của Mặt trận và các đoàn thể chính trị xã hội, không phát huy được bản chất vai trò của mình là người đại diện và bảo vệ lợi ích, quyền lợi của quần chúng mà các Đại hội chỉ ra, đã chuyển thành thách thức quyết liệt đến vấn đề đại đoàn kết toàn dân, trong đó những khuyết điểm trầm kha về công tác dân vận của toàn hệ thống chính trị mà Bác Hồ đã chỉ ra trong bài Dân vận của 70 năm về trước. 

         Để làm tốt nhiệm vụ chính trị của công tác dân vận mà Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ quận lần thứ XXV (nhiệm kỳ 2015-2020) đã đề ra, trong đó có nhiệm vụ về công tác dân vận với một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

- Các cấp ủy Đảng từ quận tới cơ sở tiếp tục quan tâm chỉ đạo công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên và nhân dân về phong trào thi đua “Dân vận khéo” để phong trào có sức lan tỏa, phát triển sâu rộng. Tiếp tục thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận vận dụng vào phong trào “Dân vận khéo” ở từng lĩnh vực, từng đối tượng một cách hiệu quả, thiết thực. Chỉ đạo khối vận cơ sở, đồng chí cấp ủy viên phụ trách công tác Dân vận tham mưu cấp ủy xây dựng Kế hoạch thực hiện phong trào thi đua “Dân vận khéo” gắn với thực hiện Kết luận số 43-KL/TW ngày 07/01/2019 của Ban Bí thư về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của BCH TW Đảng (khóa XI) về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới”; Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) và Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XII). Thực hiện nghiêm Nghị quyết số 15-NQ/TU ngày 04/07/2017 gắn với thực hiện Chỉ thị 15-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội. Chỉ đạo, thực hiện tốt công tác giám sát, phản biện, góp ý xây dựng Đảng, chính quyền theo Quyết định số 217-QĐ/TW, Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của                    Bộ Chính trị (khóa XI), Quyết định 6525-QĐ/TU và Quyết định số 2200-QĐ/TU của Thành ủy Hà Nội.

- Các cấp chính quyền từ quận tới cơ sở tăng cường công tác dân vận chính quyền, tiếp tục xây dựng các mô hình, điển hình “Dân vận khéo” trong đội ngũ cán bộ, công chức. Thực hiện các Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nhất là những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến người dân, việc thực hành dân chủ, công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan nhà nước, đổi mới lề lối làm việc, xây dựng và thực hiện phong cách “Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân” .

- Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân đổi mới nội dung, phương thức vận động và các hình thức tập hợp quần chúng; tiếp tục triển khai thực hiện phong trào thi đua “Dân vận khéo” gắn với nhiệm vụ chính trị của quận, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội; quan tâm đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân.

- Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng các phong trào thi đua yêu nước, phong trào thi đua “Dân vận khéo”,  nhân rộng những mô hình hay, hiệu quả, có sức lan tỏa và bền vững; tập trung vận động, giải quyết kịp thời những nguyện vọng chính đáng của nhân dân, gắn với thực hiện các nhiệm vụ kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng trên địa bàn quận.

- Tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc thực hiện phong trào thi đua               “Dân vận khéo”coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể nhân dân. Định kỳ sơ kết, tổng kết biểu dương các điển hình “Dân vận khéo” trong các hoạt động, các phong trào thi đua  vào dịp các ngày truyền thống công tác Dân vận cả nước 15/10 hằng năm.

       - Phải xây dựng những cơ chế vận hành cụ thể trong mối quan hệ về quyền lực, giữa các chủ thể của hệ thống chính trị Đảng, Nhà nước, đoàn thể chính trị - xã hội trên cơ sở các luận điểm tư tưởng Hồ Chí Minh:
          “ Bao nhiêu lợi ích đều vì dân
           Bao nhiêu quyền hạn đều của dân”
          “Dân là chủ, chính phủ là đầy tớ của dân
” ,

trong đó bảo đảm đoàn thể chính trị xã hội trở lại vai trò chức năng là công cụ, là người đại diện bảo vệ lợi ích và quyền lợi của dân, có đủ quyền lực tham gia quản lý phản biện xã hội và giám sát kiểm tra mọi hoạt động của Nhà nước. Kỷ niệm 70 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài báo“Dân vận”; 20 năm “Ngày Dân vận của cả nước” và 89 năm ngày truyền thống công tác Dân vận của Đảng 15/10 năm nay, chắc không phải thừa, để nhắc lại 2 câu mở đầu và kết thúc bài Dân vận của Bác để mọi người chúng ta khắc sâu và thấm thía: “ Vấn đề Dân vận nói đã nhiều, bàn đã kỹ nhưng vì nhiều địa phương, nhiều cán bộ chưa thấu, làm chưa đúng cho nên cần phải nhắc lại”.“ Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.

BAN DÂN VẬN QUẬN ỦY