'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' - mệnh lệnh từ trái tim

Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà là mệnh lệnh từ trái tim, là sứ mệnh thiêng liêng của cả dân tộc.

Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ - mệnh lệnh từ trái tim

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng nỗi đau và mong mỏi tìm thấy phần mộ, xác định được danh tính của các liệt sĩ thì vẫn nguyên vẹn trong lòng hàng triệu gia đình Việt Nam. Bởi vậy, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý và lương tri của dân tộc.

Trong những năm qua, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công tác này đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Đặc biệt, trong giai đoạn 2021-2025, toàn quốc đã tìm kiếm và quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ.

Đã tiếp nhận gần 13.500 mẫu (gồm mẫu hài cốt và mẫu thân nhân), qua đó, đã xác định được danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; đã tổ chức thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm để xây dựng ngân hàng gene thân nhân liệt sĩ. Hệ thống cơ sở giám định ADN từng bước được đầu tư, nâng cấp; dữ liệu và kết quả giám định được lưu trữ, quản lý tại Trung tâm Lưu trữ ADN hài cốt liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ, phục vụ lâu dài cho công tác xác định danh tính.

Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, điều kiện thực hiện ngày càng rất khó khăn: Thông tin ngày càng ít, nhân chứng lịch sử ngày càng giảm, địa hình, địa bàn thay đổi lớn theo thời gian. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện, đổi mới phương pháp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường kỷ luật, kỷ cương cùng tinh thần làm việc quyết tâm, nỗ lực vượt bậc trong triển khai thực hiện.

Vì vậy, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phát động từ ngày 2/4/2026 không chỉ là một sáng kiến hành động, mà là sự khẳng định quyết tâm của cả hệ thống chính trị đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Lần đầu tiên, hoạt động tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ được “chiến dịch hóa” ở quy mô quốc gia, với các chỉ tiêu cụ thể, thời gian rõ ràng và sự huy động đồng bộ từ nhiều lực lượng quân đội, chính quyền địa phương, ngành khoa học và thân nhân liệt sĩ.

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” 500 ngày đêm diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ: rà soát, chuẩn hóa dữ liệu; đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập trong và ngoài nước; tăng cường giám định ADN, kết nối ngân hàng gen thân nhân với dữ liệu hài cốt liệt sĩ. Việc tổ chức thực hiện được triển khai theo lộ trình cụ thể: từ khảo sát, xây dựng kế hoạch trong quý I/2026; tổ chức tập huấn, giao nhiệm vụ trong tháng 4/2026; đến triển khai lấy mẫu diện rộng từ tháng 5/2026 và mở rộng toàn quốc đến giữa năm 2027.

Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc; giám định ADN được khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ. Đồng thời, đặt mục tiêu xây dựng hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối chiếu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đẩy mạnh công tác rà phá bom mìn, vật nổ để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, nhất là tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi tại tỉnh Tuyên Quang, tỉnh Lào Cai, tỉnh Lạng Sơn…

Tăng tốc “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang bước vào giai đoạn tăng tốc, với yêu cầu vừa khẩn trương, vừa khoa học, chặt chẽ nhằm tạo chuyển biến thực chất trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo báo cáo của Cục Chính sách-Xã hội, Bộ Quốc phòng đã ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về chuyên môn, kỹ thuật và tổ chức thực hiện. Đáng chú ý là Hướng dẫn số 2783/HD-BQP ngày 26/4/2026 về đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập, tổ chức lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ; Quyết định số 1973/QĐ-BQP ngày 22/4/2026 về quy trình kỹ thuật lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Đây được xem là cơ sở quan trọng để các địa phương và các đơn vị giám định ADN triển khai đồng bộ việc lấy mẫu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc.

Phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ đã được hoàn thiện, tổ chức tập huấn, chuyển giao cho các cơ quan, đơn vị, địa phương phục vụ số hóa dữ liệu. Bộ Quốc phòng cũng đang nghiên cứu xây dựng phần mềm quản lý tiến độ toàn bộ Chiến dịch 500 ngày đêm. Một trong những nội dung được chú trọng là khai thác, xử lý các nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập, nhất là tài liệu từ nước ngoài. Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương án tiếp nhận, xử lý, khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu này.

Từ ngày 15/3 đến 6/5/2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 358 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 51 hài cốt trong nước, 36 hài cốt tại Lào và 271 hài cốt tại Campuchia. Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Ban Chỉ đạo Quân khu 4 lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Nghi Lộc (xã Đồng Lộc, tỉnh Nghệ An) để tổ chức làm trước việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ và tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm.

Ở hướng nhiệm vụ quốc tế, Đoàn công tác Cơ quan Thường trực Ban Công tác đặc biệt Chính phủ đã khảo sát, kiểm tra phương tiện, trang bị tại các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ở Lào; đồng thời đề xuất bổ sung phương tiện, sửa chữa nhà tạm, nhà ở cho các lực lượng làm nhiệm vụ.

Các quân khu, địa phương cũng đang xây dựng kế hoạch tổ chức lễ đón các đội tìm kiếm, quy tập tại Lào và Campuchia trở về nước, tổ chức truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ trong các tháng 5, 6 và 7/2026.

Nhằm phục vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại các địa bàn chiến sự ác liệt trước đây, Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Binh chủng Công binh phối hợp với Quân khu 2 triển khai rà phá bom mìn, vật nổ tại vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai, Lạng Sơn. Hiện đã thành lập 26 đơn vị rà phá với hơn 3.000 cán bộ, chiến sĩ tham gia. Đến nay đã rà phá được gần 1.000 ha, đạt hơn 22% diện tích kế hoạch.

Ngày 8/5/2026, làm việc với Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ nhấn mạnh, nhiệm vụ tìm kiếm, giải mã thông tin, phân tích dữ liệu, xác định khu vực mộ tập thể và giám định ADN là lĩnh vực đặc biệt khó, đòi hỏi trình độ chuyên môn và tính khoa học rất cao. “Thậm chí nhiều lúc có thể ví khó hơn tìm kim dưới đáy bể. Nhưng chính vì khó nên chúng ta phải thay đổi tư duy, phải nghĩ ra cách làm mới để thực hiện được", theo Phó Thủ tướng.

Nhấn mạnh yêu cầu phải có mục tiêu cụ thể, rõ ràng cho từng giai đoạn triển khai, Phó Thủ tướng lưu ý trong tháng 5 và tháng 6 phải tranh thủ tối đa thời gian để triển khai lấy mẫu, tìm kiếm tại các địa bàn trọng điểm trước mùa mưa. Đẩy nhanh tổ chức hội thảo khoa học đối với các hồ sơ có tính khả thi cao như hồ sơ mộ tập thể tại Kon Tum, Quảng Ngãi; mộ tập thể tại Quảng Trị… Nếu đủ điều kiện sẽ triển khai ngay các bước khai quật, tìm kiếm thực địa.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị đẩy nhanh tiến độ xây dựng, triển khai phần mềm quản lý tiến độ Chiến dịch 500 ngày đêm nhằm sớm tự động hóa công tác báo cáo ở các cấp. Xác định rõ chỉ tiêu về số lượng mẫu ADN được lấy, số nguồn tài liệu lưu trữ được khai thác, số hồ sơ có khả năng xác minh cao cũng như mục tiêu truyền thông của từng giai đoạn. Tất cả nhiệm vụ đều phải có thời hạn cụ thể. Những việc cần làm ngay thì phải hoàn thành ngay trong tháng 5.

Cho biết Ban Chỉ đạo quốc gia sẽ sớm tổ chức cuộc làm việc toàn diện để rà soát tiến độ, phân công trách nhiệm cụ thể và kiểm tra thực tế tại các địa phương, quân khu, Phó Thủ tướng nhấn mạnh Chiến dịch phải tạo được kết quả thực chất, phấn đấu đến ngày 27/7/2026 tìm kiếm, quy tập được ít nhất 500 hài cốt liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân liệt sĩ và toàn xã hội.

Các địa phương tích cực triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”

Các tỉnh, thành phố trên cả nước cũng đang tích cực triển khai, thực hiện hiệu quả "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' theo chỉ đạo của Chính phủ.

Tại Hưng Yên, toàn tỉnh hiện có 34.971 mộ liệt sĩ và 230 Nghĩa trang liệt sĩ. Trong đó, có 14.172 mộ liệt sĩ có đủ thông tin; 16.523 mộ liệt sĩ có một phần thông tin; 4.276 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin (gồm 29 mộ đã lấy mẫu sinh phẩm; 4.247 mộ chưa lấy mẫu sinh phẩm). Tỉnh Hưng Yên phấn đấu đến tháng 3/2027 hoàn thành việc lấy mẫu của 4.247 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin ở 160 Nghĩa trang liệt sĩ thuộc 76 xã, phường trên địa bàn tỉnh theo đúng kế hoạch đã xác định.

Để việc lấy mẫu và số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ bảo đảm yêu cầu đề ra, tỉnh dự kiến lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Hưng Nhân, xã Long Hưng làm trước lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin để rút kinh nghiệm trước khi triển khai làm ở các Nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Theo số liệu rà soát của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, thành phố hiện có gần 56.000 mộ liệt sĩ tại 383 nghĩa trang, trong đó có trên 27.000 phần mộ có đầy đủ thông tin, trên 25.000 phần mộ có một phần thông tin và còn 2.730 phần mộ đang nằm tại 234 nghĩa trang chưa có thông tin, cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Ngày 19/5/2026, Ban Chỉ đạo 515 (Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ) Quân khu 3 lựa chọn Hải Phòng là địa phương làm trước công tác lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ để tổ chức rút kinh nghiệm triển khai trong toàn quân khu. Sau khi triển khai nhiệm vụ tại Nghĩa trang liệt sĩ Tân Tiến, phường An Dương, các đơn vị liên quan cơ bản thực hiện đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật, nguyên tắc chuyên môn.

Hải Phòng sẽ tiếp tục lựa chọn bốn xã, phường trên địa bàn làm trước để các cơ quan, đơn vị học tập, rút kinh nghiệm, thống nhất quy trình và phương pháp tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, từ ngày 1/6/2026, thành phố triển khai công tác lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao trước ngày 31/1/2027.

Lào Cai cũng đang tích cực triển khai kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để phục vụ giám định ADN, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, từ nay đến ngày 27/7/2027, toàn tỉnh phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với 1.241 phần mộ chưa xác định được thông tin tại 16 nghĩa trang liệt sĩ và các hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập để phục vụ giám định ADN. Giai đoạn từ tháng 7/2027 đến tháng 7/2030, tỉnh tiếp tục tổ chức lấy mẫu đối với 355 phần mộ liệt sĩ có một phần thông tin tại 11 nghĩa trang liệt sĩ, sau khi đã thực hiện xác định danh tính bằng phương pháp thực chứng. Ngày 19/5/2026, tại xã Bát Xát, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ công bố Quyết định của Bộ Quốc phòng về việc thành lập Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh.

Thực hiện Chiến dịch, tỉnh Thanh Hóa đề ra mục tiêu tìm kiếm, quy tập 40 đến 45 hài cốt liệt sĩ (trong nước là 12 hài cốt liệt sĩ, tại Lào là 33 hài cốt liệt sĩ). Bên cạnh đó, các cơ quan chuyên môn tiến hành lấy mẫu của các liệt sĩ đang an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Quảng Ninh, tổ chức rút kinh nghiệm trước khi triển khai tại các nghĩa trang liệt sĩ khác trên địa bàn tỉnh. Thời gian thực hiện chiến dịch từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027 nhưng tỉnh Thanh Hóa phấn đấu đến hết quý 1/2027 hoàn thành việc lấy mẫu của 2.932 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin ở 25 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh theo đúng kế hoạch; thực hiện sơ kết sau 250 ngày triển khai và tổng kết chiến dịch vào tháng 7/2027.

Thực hiện Chiến dịch, trong 2 ngày 12 và 13/5/2026, Ban chỉ đạo 515 tỉnh Nghệ An tiến hành lấy mẫu của 72 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc để giám định ADN nhằm xác định danh tính liệt sĩ. Ngoài việc thực hiện lấy mẫu ở Nghĩa trang liệt sĩ Nghi Lộc, Ban chỉ đạo 515 tỉnh Nghệ An sẽ tiến hành lấy mẫu của hơn 2.460 mẫu của hơn 2.460 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang an táng tại nghĩa trang liệt sĩ trong toàn tỉnh, để giám định ADN nhằm xác định danh tính liệt sĩ. Trong Chiến dịch, ngoài việc lấy mẫu sinh phẩm, Ban chỉ đạo quốc gia 515 còn đặt mục tiêu xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, phục vụ công tác đối chiếu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Trong Chiến dịch, tỉnh Quảng Trị phấn đấu tìm kiếm, quy tập từ 360 đến 590 hài cốt liệt sĩ. Bên cạnh công tác tìm kiếm, quy tập, Quảng Trị đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin tại 100% nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, cũng như các hài cốt được quy tập trong chiến dịch. Đồng thời, xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, tạo cơ sở khoa học phục vụ công tác xác định danh tính trong thời gian tới.

Trong khuôn khổ Chiến dịch, tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó tập trung xây dựng kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN, hướng tới xác định danh tính liệt sĩ. Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục được triển khai đồng bộ, đúng quy trình, với sự tham gia tích cực của các cấp, ngành và nhân dân. Đặc biệt, hoạt động phối hợp với các địa phương của Lào và Campuchia được duy trì hiệu quả. Trong mùa khô 2025 - 2026, lực lượng chức năng đã khảo sát hàng trăm nguồn tin và quy tập được 16 hài cốt liệt sĩ tại Lào và Campuchia.

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” là một bước đi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong việc thực hiện trách nhiệm thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ. Tin tưởng rằng, bằng sự kiên định, kiên trì ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta, các bộ, ngành, địa phương, cơ quan sẽ đưa được nhiều liệt sĩ trở về với tên tuổi, với quê hương, gia đình; góp phần làm tròn nghĩa vụ với những người đã hy sinh xương máu để đất nước được hoà bình, thống nhất, nhân dân được ấm no, hạnh phúc.

Theo TTXVN