Lịch sử ra đời của ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 bắt nguồn từ một câu chuyện đau lòng.
Rạng sáng 1/6/1942, phát xít Đức bao vây làng Lidice, Tiệp Khắc (nay là Cộng hòa Séc), bắt đi 173 người đàn ông, 196 phụ nữ và trẻ em. Chúng tàn sát 66 người và đưa 104 trẻ em vào trại tập trung, hơn 88 em đã chết trong phòng hơi độc, 9 em khác bị đưa đi làm tay sai cho phát xít.
Hai năm sau, vào ngày 10/6/1944, chúng lại bao vây thị trấn Oradour, Pháp. Chúng dồn hơn 400 người vào trong một nhà thờ, trong số đó có rất nhiều phụ nữ và hơn 100 trẻ em rồi phóng hỏa, đốt cháy toàn bộ nhà thờ.
Để tưởng nhớ hàng trăm trẻ em vô tội đã bị phát xít Đức sát hại nhẫn tâm, năm 1949, Liên đoàn Phụ nữ dân chủ quốc tế đã quyết định lấy 1/6 hằng năm làm ngày Quốc tế bảo vệ thiếu nhi. Hành động này nhằm đòi chính phủ các nước phải nhận trách nhiệm về đời sống thiếu nhi, đòi giảm ngân sách quân sự để tăng ngân sách giáo dục, bảo vệ và chăm sóc thiếu niên, nhi đồng.
Kể từ năm 1950, 1/6 hằng năm đã trở thành ngày Quốc tế Thiếu nhi.
Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 không chỉ là dịp để trẻ em vui chơi, nhận quà mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm chăm lo, bảo vệ thế hệ tương lai.
Ngày lễ này ra đời nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền trẻ em, đồng thời kêu gọi các quốc gia quan tâm hơn đến đời sống thiếu nhi thông qua việc tăng đầu tư cho giáo dục, chăm sóc và bảo vệ trẻ em trên toàn thế giới.
Bên cạnh đó, ngày Quốc tế Thiếu nhi còn mang ý nghĩa tôn vinh tình yêu thương, sự quan tâm dành cho trẻ nhỏ; khuyến khích xây dựng các chính sách, chương trình thiết thực để bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực, bóc lột và xâm hại. Đây cũng là dịp để nhắc nhở trách nhiệm của gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc tạo dựng môi trường sống an toàn, tốt đẹp cho thế hệ măng non.
Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước về quyền trẻ em - Văn kiện pháp lý quốc tế đầu tiên đề cập toàn diện đến các quyền trẻ em, dựa trên nguyên tắc trẻ em có quyền được chăm sóc, bảo vệ và giúp đỡ đặc biệt.
Ở nước ta, ngay sau khi giành được độc lập, ngày 1/6 và tết Trung thu (15/8 âm lịch) hằng năm đã thật sự trở thành ngày hội vui chơi tưng bừng của thiếu nhi cả nước.
Ngày Quốc tế Thiếu nhi đầu tiên (1/6/1950) trong giai đoạn cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta đang trải qua thời kỳ cam go ác liệt nhất. Thế nhưng, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn nghĩ tới thiếu nhi cả nước và gửi thư chúc mừng các cháu thiếu niên, nhi đồng.
Đây cũng là dịp để trẻ em được vui chơi, nhận những món quà ý nghĩa từ người thương yêu. Gia đình cũng luôn quan tâm tới con em nhân dịp 1/6 bằng những món quà và lời chúc.